به گزارش انتخاب، سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره «شکل گیری به نوعی تنش دیپلماتیک بین ایران و قطر در ارتباط با سرنوشت سه خلبان ایرانی که در روزهای نخست جنگ تحمیلی آمریکایی صهیونیستی در حال انجام عملیات دفاعی علیه پایگاه آمریکایی العدید هواپیمایشان ساقط شد و جمهوری اسلامی ایران معتقد است که آنها در اسارت به سر میبرند. سوال من این است که چرا نامهنگاری با صلیب سرخ ۶ ماه بعد از حادثه صورت میگیرد؟ قطریها ادعای ایران را تکذیب کردهاند و حتی گلایه کرده اند که چرا ایران این موضوع را مطرح کرده و تلویحا گلایه کردهاند که این اقدام ایران مغایر با روابط دوستانه دو کشور و روند میانجیگری قطر است. پاسخ وزارت خارجه به این دو سوال چیست؟» گفت: پیگیری ما منافاتی با رابطه با قطر ندارد، ما همزمان که مرتب مراودات منظمی داریم و قطری ها در مباحث مرتبط با روند شروعشده با آمریکا نقشآفرینی میکنند، نگرانیها و ملاحظات خودمان را هم باید حتماً اعلام بکنیم.
بقائی اظهار کرد: در رابطه با چهار خلبان شجاع ایرانی ارتش جمهوری اسلامی ایران که در همان روزهای نخست، یازدهم اسفند ۱۴۰۴، عازم یک عملیات دفاعی شدند برای هدف قرار دادن منشأ و مبدأ تجاوز نظامی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، مطالبه روشن کردن وضعیت، مطالبه جدی است. نامهای که منتشر شد ممکن است به نظر برسد بعد از شش ماه، ولی من خدمتتان عرض میکنم از همان روزی که شدیم، این موضوع را پیگیری کردیم. اتفاقاً بنده در کنار آقای دکتر عراقچی بودم زمانی که ایشان از ماجرا مطلع شدند؛ همان شامگاه روزهای اول جنگ، تاریخ دقیق یازدهم یا دوازدهم بود و بلافاصله موضوع پیگیری سرنوشت خلبانان شجاع در دستور کار ما بود.
او گفت: در بیستوپنجم یا بیستوششم اسفند، اولین مکاتبه را وزارت خارجه با صلیب سرخ انجام داد. پیگیریهای سفارت ما در دوحه، پیگیریهای ما در تهران از طریق سفارت قطر، از همان روزها شروع شد و در هر جلسهای هم این موضوع مورد تأکید قرار گرفت.
سخنگوی وزارت خارجه بیان کرد: مادامی که وضعیتشان روشن نشده، فرض بر این هست که به اسارت درآمدهاند. بنابراین ما از همه ظرفیتهای دوجانبه، چندجانبه و حقوقمان استفاده خواهیم کرد تا وضعیت خلبان های ما روشن بشود.
بقائی اضافه کرد: به روان پاک خلبانی که پیکرش به بازگشت شد، درود می فرستیم. بنابراین روشن عرض میکنم خدمتتان، از همان روزهای نخست پیگیری سرنوشت این چهار خلبان در دستور کار ما بود.
وی افزود: این خلبانان عازم یک مأموریت دفاعی بودند برای ضربه زدن به پایگاههایی که منشأ و مبدأ حملات تجاوزکارانه آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران بودند.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی در خصوص بحث تنگه هرمز و مذاکراتی که بین ایران و عمان در جریان است، آقای وزیر گفتند که احتمالاً بهزودی این مذاکرات به نتیجه میرسد. شما هم از تدوین، در واقع، نقشه راه بین دو کشور خبر دادید و گفتید که روی بیانیه مشترک کار میشود. میخواهم ببینم آیا مانعی در خصوص بحث بیانیه مشترک ایجاد شده که تاکنون به طول انجامیده است؟» گفت: من نقشه راه را نگفتم؛ گفتم نقشه، بله، نقشه مسیر تردد. در مورد نقشه مسیر تردد تفاهم شده، ولی خب ما قرار بود و قرار هست که تفاهم را در قالب یک بسته نهایی کنیم؛ نقشه بهعلاوه بیانیه مشترک.
او گفت: این سؤال زیاد مطرح میشود که چرا این روند اینقدر طولانی شده و سرانجام چه زمانی به نتیجه میرسد. من سه عامل عمده را خدمتتان عرض میکنم که چرا این روند همچنان ادامه دارد.
وی افزود: یک، به خاطر پیچیدگی موضوع. در نظر داشته باشید که ناامنی تنگه هرمز بر ما، بر منطقه و بر کل جهان تحمیل شد. دلیلش هم اقدام نظامی غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی بوده است. موضوع بسیار پیچیده است. شما برای اولین بار میخواهید سازوکاری را تدوین بکنید که هم حاکمیت و حقوق حاکمیت دو دولت ساحلی را تأمین بکند و هم تردد ایمن کشتیهای تجاری در این آبراه را فراهم بکند.
بقائی تأکید کرد: نکته دیگر، تعدد بازیگرانی است که در این روند سعی میکنند اثرگذاری بکنند و شاید مهمتر از این دو، تلاش برخی طرفهای بدسگالی است که نشان دادند هیچوقت به صلح و امنیت منطقه بها نمیدهند و اساساً دوست دارند که منطقه ما همیشه در حالت کشمکش و آشوب باشد.
سخنگوی وزارت خارجه تصریح کرد: این سه عامل باعث شده که این روند یک مقدار زمانبر بشود. ولی اگر همه اینها را در نظر بگیرید، با توجه به اینکه اصل این داستان از نوع اسفند ۱۴۰۴ شروع شد، ما چه روزهای بسیار پرحادثهای را پشت سر گذاشتیم؛ دفاع حماسی ایرانیان از حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینیشان و بعد روندی که منجر شد به ۲۸ خردادماه و قرار بود که تفاهم خردادماه شروعی باشد برای کاهش تنش. متأسفانه باز در آنجا هم آمریکا پیمانشکنی کرد، تنها بعد از ۲۰ روز از شروع روند اجرایی شدن یادداشت تفاهم.
وی ادامه داد: اما خدمتتان عرض میکنم که گفتوگوها بین ایران و عمان با جدیت ادامه دارد. در مورد متن بیانیه مشترک، دیدگاهها تبادل میشود و هر دو طرف تا اینجای کار نشان دادند که مصمم هستند برای تدوین سازوکاری که تأمینکننده مصالح و نگرانیهای هر دو طرف باشد و همزمان ملاحظات مربوط به کشتیرانی بینالمللی را هم تأمین بکند.